CUBRA HOME

In de banner

van links naar rechts:

Pieta Melis
Peerke Donders
Jan de Kort
Wieske Snuf
Jan Plek
Rocking Louis
De Siemer

De nieuwste aanvullingen en wijzigingen

 

Bijdragen?

Hebt u aanvullingen? Of verbeteringen? Dan kunt u die mailen aan Karel de Beer: tilburgsebijnamen@gmail.com

 

20 maart 2022

 

Situatie rond 1900 in de Heuvelstraat.

 

- bestaand lemma Den Buunder uitgebreid met de Tilburgsche IJsclub

- nieuw lemma Van Gemertstraatje, oude naam voor deel Langestraat

- nieuw lemma Heinekenflat, goed voor bierreclame onder het voetbal

- nieuw lemma IJsschots met draaideur (kapel OLV ter Nood)

- nieuw lemma Jaonekes Paojke, naast tabakswinkel Julianapark

- nieuw lemma het Kasteel, voormalig Raadhuis van Berkel-Enschot

- bestaand lemma Koolekiest nu ook met recente ontwikkelingen rond het vernieuwde Stadhuis van Tilburg, eerder Stadskantoor I

- bestaand lemma Lauke Tòd aangevuld met fusieperikelen rond 1970

- nieuw lemma Makrietjes, Maycrete noodwoningen verrassend duurzaam

- nieuw lemma café den Oeper van Oppermans op ’t Groeseind

- nieuw lemma Ons Elleke, café ’t Raadhuis in Berkel-Enschot genoemd naar uitbaatster

- nieuw lemma Peperbus (2), zoals de eerste kerk van Korvel ook bekend stond

- nieuw lemma Roomse Nederzetting, uit het bouwlustige Rijke Roomse Leven

- nieuw lemma Stèktielstraot, een typerend staaltje Tilburgse straottaol

- bestaand lemma Teerevèldje aangepast aan nieuwe ontwikkelingen

- nieuw lemma Tietenbar: striptent De Nacht, waar niettemin ooit een literair blad het licht zag.

 

06 februari 2022

 

Meester/schoolhoofd Harrie Bezemer met leerlingen van de "Bezemschool" (coll. RAT)

 

- twee Bissems in het onderwijs: meester Bezems van de Paulusschool en zijn broer van de “Bezemschool”. Twee bestaande lemma’s aangevuld met nieuwe informatie en een foto,

- bestaand lemma Wil Sterenborg uitgebreid met een foto van zijn ouderlijk huis aan de Paterstraat, waar hij zijn eerste stappen op Tilburgse bodem zette.

 

08 december 2021

Tricolores: aanvoerder Jordens Peters poseerde in 2020 in het winnende shirt uit 1960.

 

- bestaand lemma Brèùne Bèère (Trappisten): het begin uitgebreid met wat meer over het ontstaan

- bestaand lemma voetbalclub Sarto geheel herzien

- bestaand lemma voetbalclub SET: eerste helft geheel herzien

- bestaand lemma Tricolores: het begin uitgebreid met wat meer historie.

 

11 november 2021

Portret van Frits Swagemakers (coll. Karel “de Goede” Swagemakers, zie daar)

 

- bestaand lemma burg. Becht aangevuld met stukje “Bechts voetspoor”

- bestaand lemma Jos. Bedaux in de eerste alinea uitgebreid met een tweede bijnaam

- nieuw lemma Jan-Willem “Dino” van den Braak

- bestaande lemma’s over Bertje en Nol Eijgenraam aangevuld

- nieuw lemma over “Willem Weemoed” van Gestel

nieuw lemma “Jan Klabats” van Kasteren, Berkel-Enschot

- bestaand lemma Van Looij, den Appetjoek, tekst na de eerste alinea aangepast

- nieuw lemma Ilja Leonard Pfeijffer, in Tilburg “Writer in Weemoed”

- de bestaande lemma’s Frits, Karel “de Kèts” en Karel “de Goede” Swagemakers hebben nu een gezicht gekregen

- aan het bestaand lemma Karel “de Goede” Swagemakers is een bijdrage afkomstig van hem toegevoegd over twee bijzondere glas in lood ramen die hij in 1969 redde uit het slooprijpe gebouw van wollenstoffenfabriek Triborgh

 

01 juni 2021

Het zelfgemaakte stoomtreintje “the Little One” van Antoon Schoenmakers

 

- bestaand lemma Pius de Fèène Arts bijgewerkt

- bestaand lemma Janus van den Biggelaar bijgewerkt

- bestaand lemma Gerardus Buddemeijer bijgewerkt en uitgebreid

- op een opgedoken groepsfoto van 1951 uit de Koningswei staan enkele personen met bijnaam. De foto is toegevoegd aan het bestaande lemma Bernard “de Witte” Donders, dat in verband hiermee is aangevuld. De andere bijnamen op de foto kan men vinden onder hun eigen lemma.

- bestaand lemma gebrs. Jan en Mathieu Eras, aangepast

- Gròtje den Mèlkboer Hendriks: nieuw lemma, foto gevraagd

- nieuw lemma Anthony de Kroon, Bierbrouwer op Enthoven

- bestaand lemma Pieta Melis: tekst bijgewerkt

- bestaand lemma Dré Meulenbroek: tekst bijgewerkt

- herzien en uitgebreid lemma inzake speelgoedwinkel J.J. "Pop"van

Nunen- Boes

- lemma Louis Pirenne, eerste deel herschreven en foto toegevoegd

- nieuw lemma “Jan Boerkes” Schapendonk, met nog enkele bijnamen uit het Berkelse

- bestaand lemma Antoon Schoenmakers uitgebreid met nog een foto van zijn bekende treintje “the Little One”

- nieuw lemma Miet de Bèkker Smetsers, die een hoge ouderdom bereikte

- bestaand lemma Sophia Sofke Trommelen: tekst herzien en foto erbij

- lemma Adje Hasj van Zelst: aangepast en verplaatst van hfdst. 2 naar 1

- beperkte wijzigingen en aanvullingen van de bestaande lemma’s: Tinus van Iersel, Bart van Laarhoven, Jacques de Leeuw, den Boelie Naaijkens, en Coba Pulskens.

 

19 maart 2021

De Ford-bus van J. Simons-Van den Brink.

 

- nieuw lemma “Lucie Ball” Meulenbroeks-Ballemans, die met haar man La Cabane aan de Academielaan runde

- nieuw lemma dr. H. Bertens, et Pestoorke, bouwpastoor Broekhoven

- bestaand lemma Gezusters Evers aangevuld, nu ook met foto’s

- bestaand lemma Gabriël Franken, aangevuld

- bestaand lemma Anna Kiep Franken, aangevuld

- bestaand lemma “Willeke de Smid” van der Loo, aangevuld

- nieuw lemma Ton “Tilburgs Tonneke” Rooijens

- nieuw lemma Johannes “Pinneke” Schoenmakers

- nieuw lemma Gerard Gròtje Schoonis

- bestaand lemma J. Simons-V.d. Brink, de Pötjeskôopman, aangepast

-In hoofdstuk 1 kleine wijzigingen bestaande lemma’s aangebracht: Céline Diepen, “Dierentemmer” van Dijk, Ria “Luchtbuks” van Dijk, Jaques “Poeperd” de Kort, Berrie Kösterke Pessers,

 

- nieuw lemma Broekhoovese Trèm: hoe een baker in een gezegde verzeild raakte

- nieuw lemma et Zultwèfke, had een snoepwinkeltje omgeving Trouwlaan

 

- nieuw lemma de Apenrots, kantoorgebouw onderwijsgebied Stappegoor

- nieuw lemma over Brockway, de eerste officiële busdienst die voor het stadsbestuur een “Brok-Wee” werd

- nieuw lemma Crematorium, ofwel het nieuwe huis van Guus Meeuwis

- nieuw lemma Èèzeren hond, de eerste gemotoriseerde venterkar

- nieuw lemma Kabouterboom, een bijzondere boom in Enschot

- bestaand lemma Kèrmespèèrd aangepast

- nieuw lemma Korte Heuvel: geen officiële naam maar wel gemeengoed

- nieuw lemma Lawaaikraai, kunstwerk Izi-Bird, huidige verblijfplaats onbekend

- nieuw lemma Piesstròtje, smoezelig steegje naast V en D

- nieuw lemma The Tube, modernistisch distributiecentrum op Het Laar

- In hoofdstuk 4 gedeeltelijk bijgewerkt de lemma’s: Oudste Tilburger (Lindeboom), Pirke Staok en Zusterstròtje

 

5 september 2020

Het gezin Pirenne

 

- bestaand lemma Norbertus de Beer uitgebreid met een bijzondere foto

- nieuw lemma Frans “Paus” van Beurden en zijn zus Kee

- bestaand lemma Ria “Luchtbuks”van Dijk aangevuld vanwege haar 100e verjaardag

- bestaand lemma Gabriël Eras aangevuld

- nieuw lemma Willem II-trainer Frantisek “Vaderons” Fadrhonc

- nieuw lemma “Kuntje” van Hoof, smid aan het Smidspad

- nieuw lemma Jaones “de Lange” van Kempen, Wilhelminapark

- bestaand lemma de Mòp en Tooke de Mòp (Oppermans) herzien

- bestaand lemma Kees “de Prins” Oprinsen en zijn herberg annex café De Snoek op de Koningshoeven, herzien en uitgebreid

- nieuw lemma Louis Pirenne ”van den Illektriek”

- nieuw lemma Albert Pirenne “Kiendeke Jézus”, zoon van Louis Pirenne en pastoor in Goirle

- In hoodstuk 1 ook gedeeltelijk bijgewerkt de lemma’s: “IJzeren” Hein Enneking, Keeke van Nunen, Wed Paijmans, Jan Paulis, Cato Stakenburg en Jan “notaris” Swagemakers.

 

3 juli 2020

- nieuw lemma et Bèls Boerke Daems in de Houtstraat

- nieuw lemma den Blòk, Bisschop Zwijsenstraat – Primus van Gilsstraat

- bestaand lemma den Buunder of Grollegat bijgewerkt

- bestaand lemma de Dèùkklok bijgewerkt

- nieuw lemma de Hark, over Sint Jozefzorg aan de Ringbaan Zuid

- nieuw lemma Leugen- of Liegbènkskes op de Heuvel onder de lindeboom

- nieuw lemma de Drie Pinguïns, monument voor de Zusters van Liefde

- nieuw lemma de Poort naar de Hemel, abdij Koningsoord Berkel-Enschot

- nieuw lemma bij Raaje, de winkel van de gezusters Verheijen, Smidspad

- bestaand lemma Raketflat of et Pòtlôod, vernieuwd met foto erbij

- bestaand lemma Schôone Laaj of Nieuwe Leij, bijgewerkt en uitgebreid

- nieuw lemma over de Silotoren aan de Piushaven

- bestaand lemma Vèùle Laaj of Oude Leij, bijgewerkt, met foto’s

- nieuw lemma Weuw Franken, café Berkdijksestraat – Ringbaan West

- bestaand lemma Witlox’ Wouwer bijgewerkt, met foto erbij

 

13 juni 2020

- nieuw lemma frater “Jètske” Alfonso Vennemans van de Leoschool

- herzien en uitgebreid lemma over “de Leesfrater” Caesarius Mommers  

- nieuw lemma Juffrouw “Tafeltje van Zeven” van Rijswijk, Broekhoven

 

5 april 2020

- bestaand lemma Kees Pôot van Arendonk uitgebreid met foto

- nieuw lemma Louis van den Brekel, den Börgemister van den Heuvel

- bestaand lemma Jos van den Brekel aangepast

- bestaand lemma Tinus “Boerke” van Iersel aangepast, met foto erbij

- bestaand lemma Adrianus “den Zwarte” Kolen aangepast en uitgebreid

- nieuw lemma Poeper de Lepper, buitenwever Laagstraat - Esdoornstraat

- nieuw lemma Blènde Piet Snels die met zijn zus een logement bestierde in de Koningswei

 

14 februari 2020

- bestaand lemma Dèùkplank, geactualiseerd

 - nieuw lemma Berkelschen Heikant, niet te verwarren met de Tilburgse

- nieuw lemma de Bunker, glasarm huis Bisschop Zwijsenstraat

- nieuw lemma den Èngelebak, waar veel “Èngelkes” woonden

- nieuw lemma Fata Morgana (Süleymaniye moskee)

- nieuw lemma De Generaal, voormalig gemeentehuis Berkel-Enschot

- nieuw lemma Haringeind of Weike van Kuijpers-Vermeer te Berkel

- nieuw lemma Hondenkluif, ingewikkelde verkeersoplossing Enschot

- nieuw lemma De Hooge Noot, voormalige boerderij Enschot

- bestaand lemma IJspaleis, bijgewerkt

- bestaand lemma de Klinkert, bijgewerkt

- nieuw lemma de Koejemèrt, deel van Heuvel waar veemarkt was

- nieuw lemma ecobrug de Konijnenoren, Reeshof

- nieuw lemma De Paole, kunstwerk bibliotheek Berkel-Enschot

- nieuw lemma Sacramentsbeelden: heiligen die in het Oosten bleven

- bestaand lemma Schaopstròtje, bijgewerkt

- nieuw lemma woonblok de Sfinx op Korvel

- nieuw lemma Toren zonder Spits (Sacramentskerk)

- nieuw lemma wègwijsmènnekes op een rotonde in Enschot

 

18 januari 2020

- nieuw lemma Jan van den Heiligenberg, leraar Canisius Korvelseweg

- herzien lemma frater Loyola Hinten, klein fraterke met groot geduld

- nieuw lemma pater “Pietje” Leenhouwers, wijs maar eenvoudig

- nieuw lemma Frans Mutsaers, vele jaren directeur Canisius Korvelseweg

- bestaand lemma leraar biologie Henk Moller Pillot, bijgewerkt

- bestaand lemma Wil Sterenborg, bijgewerkt

- nieuw lemma Jan de Wolf, leraar tekenen en kunstgeschiedenis

 

23 december 2019

- nieuw lemma Cornelia Keeke Bèère van Beerendonk, Berkel

- nieuw lemma Gerardus den Dèl Delleman, Berkel-Enschot   

- nieuw lemma Jo “de Rus” Denissen, Berkel

- nieuw lemma Tiny “Oostenrijks Kind” Hruska, Udenhout-Enschot

- nieuw lemma Willem “de Pruis” van Laak

- bijgewerkte lemma’s Huub en Jacques de Leeuw

- nieuw lemma Keeke van Nunen, mutsenwaster in Berkel-Enschot

- nieuw lemma Antoon Jan Pèèp Robben uit Berkel-Enschot

- nieuw lemma Marinus den Bèèr Smetsers te Berkel-Enschot

 

13 december 2019

- nieuw lemma: et Guld van Bèrkel (Gilde Sint Hubertus)

- nieuw lemma: et Guld van Ènschot (Gilde Sint Joris en Sint Sebastiaan) en: waarom Laag-Heukelom wél (maar de rest van Oisterwijk níet) in het Tilburgs Bijnamenboek hoort,

- nieuw lemma: Stukkeboer (bracht geweven stof naar thuiswerksters om die na te kijken)

 

20 november 2019

- lemma Annemarie Franken: meer bijzonderheden over het verzetswerk van haar en haar broer Jan e.a., met een link naar het volledige dagboek van hun naoorlogs bezoek aan een geredde Amerikaanse piloot,

- nieuw lemma over de pater kapucijn Rembertus (Rôoje Rèm) de Haan, verzetswerker en eerste dirigent van het Tilburgs Byzantijns Koor,

- uitbreiding bestaand lemma over oorlogsheld Toon “Kwak” Verhagen.

 

20 oktober 2019

- lemma François van Dooren aangevuld met foto wolspinnerij Pieter van Dooren

- nieuw lemma Annemie Franken, die onder de oorlog met haar broer gestrande piloten hielp

- nieuw lemma over Jan de Pont, advocaat met ondernemerstalent

- herzien en uitgebreid lemma Toon Kwak Verhagen, Held van Tilburg

 

23 september 2019

- nieuw lemma Pieter Couwenberg (Peerke Papen)

- nieuw lemma Frans “den Ameriekaon” Franken

- nieuw lemma Jos van Kasteren (Baron van den Haajkaant, Berkel)

- aangevuld lemma Jos “de Zeeuw” Krieckaart

- nieuw lemma Huub “de Lange Hollander” de Leeuw en zijn zoon Jacques

- bestaand lemma Marinus “Abt van Bèrkel” van der Loo, met meer feiten over “de Trappistenkwestie”

- nieuw lemma Johannes Petrus “Piet Toot” Totenberg

- aangevuld lemma “de Jammes” Verhaeren over landgoederen familie Van den Bergh

 

11 augustus 2019

- nieuw lemma Berghven (Galgeven)

- nieuw lemma et Gat van Guus (Meeuwis)

- nieuw lemma Haakgebouw (Koningsoord)

- lemma Mie Pieters herzien en uitgebreid met foto’s

- nieuw lemma Peperbus (Goirkese kerk)

- nieuw lemma de Zes (steenfabriek Leo Swagemakers)

 

27 juli 2019

- Lemma Bersin, “de Russische Madame”: tekst op enkele plaatsen aangevuld

- Nieuw lemma Jos “de Zeeuw” Krieckaart

- Nieuwe lemma’s over vier generaties familie Van der Loo

- Nieuw lemma Wim Versteijnen

 

22 juli 2019

- Lemma Kees van der Bruggen; fotobijschrift aangepast

- Nieuw lemma: Appetjoek Van Looij

- Nieuw lemma: Eric Meurs

- Herzien en aangevuld lemma Willeke Tuf.

 

 


Hoofdstukken

 

1. Bijnamen van personen van wie de werkelijke naam bekend is

 

2. Bijnamen van personen van wie de werkelijke naam NIET bekend is

 

3. Schoolse bijnamen (leraren en leraressen)

 

4. Bijnamen van gebouwen, straten en zaken

 

Oorlogsdossier 1940-’45. Op 27 okt. 2019 was het 75 jaar geleden dat Tilburg werd bevrijd. Er werd veel over die tijd geschreven. Om beter inzichtelijk te maken hoe de oorlog in het Bijnamenboek aanwezig is, zijn toen de bijnamen uit de hoofdstukken 1 t/m 4 in verband met de oorlog samengevat in een speciaal dossier. Klik HIER om dit dossier te zien.

 

 

Aan de lezer

Welkom in het digitale Tilburgs Bijnamenboek, de opvolger van de eerste, gedrukte versie uit november 2000. Ook dit boek bevat enkele inleidende teksten en vier hoofdstukken, die alle via deze inhoudspagina met één klik te bereiken zijn.

De vier hoofdstukken bestaan uit lemma’s. Dit zijn de trefwoorden die op alfabetische volgorde zijn gezet, met voor zover bekend een verklaring voor de bijnaam, achtergrondinformatie, anekdote, illustratie, verwijzing e.d. Afhankelijk van de beschikbare gegevens kan een lemma beknopt of uitvoerig zijn.

Het voordeel van digitaal werken is dat herzieningen en aanvullingen altijd nog mogelijk zijn. Een lijst met aangepaste en nieuw ingevoerde lemma’s wordt hier op de pagina in deze kleur bijgehouden. In één klik kan men naar het gewenste lemma toe.      

Lemma’s kunnen verwijzingen bevatten naar andere lemma’s. Binnen één hoofdstuk kan men dit aan de hand van de alfabetische indeling snel vinden. Als verwezen wordt naar een lemma in een ander hoofdstuk, of naar een andere plaats op www.cubra.nl, wordt dit aangegeven in deze kleur. Door één keer te klikken kan men er dan naartoe. Deze links zijn vaak nog niet actief; de implementatie geschiedt handmatig en kost veel tijd. Er wordt aan gewerkt.

Voor het weergeven van woorden en zinnen in het Tilburgs dialect zijn de spellingsregels van Wil Sterenborg zoveel mogelijk gevolgd. Men kan hier alles over lezen in het Woordenboek van de Tilburgse Taal (onderdeel van www.cubra, KLIK HIER) of in de Diksjenèèr van de Tilbörgse Taol.  Om het duidelijk te houden zijn de dialectwoorden cursief gemaakt in de teksten (niet de kopregels) van de lemma’s.

Zoveel mogelijk staan bij personen het jaar en de plaats van geboorte en overlijden vermeld. Waar bij een jaartal géén plaatsnaam vermeld staat, kan men er over het algemeen van uitgaan dat het om Tilburg of een randgemeente gaat.

Het interessegebied van het Tilburgs Bijnamenboek bestrijkt de stad Tilburg van na de gemeentelijke herindeling van 1997 (dus ook Berkel-Enschot en Udenhout) plus Goirle. Laag-Heukelom is hieraan toegevoegd, wat wordt gemotiveerd in hoofdstuk 2 onder het lemma Guld van Ènschot.

Naar aanleiding van de herdenking van 75 jaar bevrijding van de stad Tilburg (27 oktober 1944-2019) is er een speciaal dossier samengesteld van lemma’s uit de vier hoofdstukken die betrekking hebben op oorlog, verzet en bevrijding. Ook dit dossier is via deze pagina direct in te zien. 

 

Karel de Beer

17 febr. 2020

 

Over Karel de Beer

Karel de Beer is in 1946 in Tilburg geboren, doorliep er de lagere en middelbare school (St.-Odulphuslyceum) en studeerde in 1972 af in de economie. Was daarna vijftien jaar buitengaats in verband met zijn werk maar keerde in 1987 terug naar zijn geboortegrond. Schreef het Tilburgs Bijnamenboek (2000), won in 2004 de Grote Tilburgquiz en was schrijver en redactielid voor het boek Onze Club, een historische uitgave (2014) van de hockeyclub HC Tilburg. Schreef enkele artikelen in het Tijdschrift Tilburg en bijdragen in feestuitgaven voor Wil Sterenborg, Ronald Peeters en de Cees Robben Stichting. Hij was getrouwd met Ghislaine, die tot kort voor haar overlijden begin 2019 werkte als vrijwilligster in de ouderenzorg en daar ook haar muzikale talenten voor inzette. Is geïnteresseerd in veel vormen van cultuur en heeft lang op zondag in competitieverband achter een hockeyballetje aangesjouwd. Sinds zijn tijd als junior heeft hij vele clubblaadjes volgeschreven over zijn helden van de hockeyvelden. Zijn belangstelling voor de geschiedenis van Tilburg heeft hij meegekregen van zijn ouders en wordt ingegeven door een welgemeende nieuwsgierigheid naar het wel en wee van mensen die op dezelfde grond hebben geleefd als die waarop hij nu ademt en zich vrij mag voelen.

 

Over het Bijnamenboek

Voorwoord bij de boekuitgave in 2000

Voorwoord bij de website (5 mei 2017)

Bijnamen van alle tijden en overal

Inleiding tot Tilburgse bijnamen (toenaome)

Colofon bij de boekuitgave in 2000