DOSSIERS WTT
INHOUD W T T
CUBRA HOME

Het Woordenboek van de Tilburgse Taal wordt mede mogelijk gemaakt door

Bijlage

 

zult

Samengesteld door ed Schilders en Harry van Boxtel - 2012-11-07

 

Terug naar Zult

 

Niet met naam bekende monogrammist - 17de eeuw - collectie Rijksmuseum

 

Definitie

Cees Robben - Prent van de week van 7 december 1984

 

Robbens tekst lijkt voor een deel ontleend aan een voordracht over Het Varken, gepresenteerd (tussen de schuifdeuren) als het opstel van een scholier. Hierbij afgebeeld: een fragment uit het opstel in een handschrift dat werd ingezonden door Ton van den Hout. De datum is niet bekend:

 

 

Jodocus (Jacques Stroucken), Toemet-hooi (1993)

As ut aon mn laag

W'k w h'k nog nojt nie gekrege,

En w'k kreeg h'k mar zelde gewuld.

As't ojt meeviel, dan viel 't al nie tege;

w 'k ojt biefstuk, dan waar ut mist zult.

Wil van Pelt - Brabant's knipoog uit het verleden (2001) - Wij zullen onderweg aanleggen bij Geertjes omdat ze daar altijd goeie zult hebben. (...) Ik zie dat mijne compagnon dat ook al begrepen heeft, zijn aandacht is gericht op het brd met zult dat gebracht is door Marieke. (...) De mik en de zult hoeven we niet af te rekenen, 'da zal wel goed komen', zegt Thijs.

Jodocus (Jacques Stroucken), Toemet-hooi (1993)

As ut aon mn laag

W'k w h'k nog nojt nie gekrege,

En w'k kreeg h'k mar zelde gewuld.

As't ojt meeviel, dan viel 't al nie tege;

w 'k ojt biefstuk, dan waar ut mist zult.

Piet van Beers - (CuBra)

Krpt es in de hd van: n vrke

Mn leedemaote vnde dan

bij de slaagers in de schappe.

Rollaode, bloedworst, spk en zult

bij ham n schouwerlappe.

 

Op dieet

Soms lig ik naachtelang te drome

van BLOEDWORST BALKENBREI n ZULT.

Mar... DIE-EETE d is NIE-EETE

zeej "Ons Kee"...n dan zde tgeluld.

 

Bodschappe doen

n Fls (nie als te duure) wn

n Rlleke mle moppe.

'n Bkske zult, n ons sesies.

t Is dees week Zneg soppe.

 

Van t vrreke -- 58 jaor terug

't Vrreke was nt geslacht, n

zullie han zlf tch eete zat,

dus wij mochte koome haole

wsse in oovrentie had.

 

n Stuk ribstuk, n hil pan worst n

ok tweej komme vol meej zult!

Balkenbrij, vier flsse braoivlees,

himmel tot de raand gevuld!

 

Ok tweej flinke bkskes spkvt,

(meej de kaoikes in papier)

n n hieltje voor den rtsoep

n en al gebakke nier.

(...)

Ieder jaor rond Allerzielen

komt d toch wir bij mn op:

Dieje kuus van taante Frieda,

n dieje zult van de vrekeskop!

 

Wtter in vfteg jaor veraanderde

 Boer of brger, rm f rk,

n tffel waare ze ooveral gelk.

Ik zal er mar nie nr laote raoje:

t Was n schfke zult,

spk n tgebraoje kaoje.

 

Wtter veraanderde (2)

n dan aate ze in de wnter ok nog gegemkte zuurkole t et vat.

n sondags de rst; kundet raoje ?

En stukske zult, spek n tgebraoje kaoje

Lodewijk van den Bredevoort (2006) - Kosset den brne eigeluk wel trekken? Jeugdherinneringen van een gewone volksjongen - Soms waar un vrke pas geslacht, waar der zult en bloedworst en kaoikes zat, ge mocht et nie hebben.

Tony Ansems - Zwarte Pietje gespuld (2007) - Der wier gesmuld van de vrrekeszult

Lechim -

En mar rgene

'n Oosterwkse koffietaofel

Mee boeremik en zult en ham.

 

Moederdag

't Smre van de botterhamme

Mee gegemoakte zult

 

Gift mar zuut

Hij gaaf ze spek mee moffelbne

Boerebrd mee 'n schf zult

Mar ze ha'n liever kwattastrooisel

Goei eete was 'r aon verspuld

 

Gin zin mir

Aacht brooikes dik mee zult en ks

Elie van Schilt - Alles is aanders (CuBra) - Mar soms hadden wij ok un buurtfist. Dan wieren bij de slager un paor verkuskoppen gekocht (Kop mee afval ) noemde ze ut toen. Ut afval was ut snijsel waor de slager gin worst van kon maoken ) Unne grote wasketel wier schongemokt en daorin wieren die koppen gekokt tot ut vls zo van de botten afviel. Daor wier nog ut n en aander bij gegooid zoas, zout en peper, nootmuskaat, azn en augurken, dan ging ut dur de vlsmeulen en al de buren die hadden mee betaold aon de koppen die kwamen mee scholtjes en bakken, as ut un paor uur laoter was stf geworren dan hadden we zult zoas ge het nou niemir kopt bij de slager.

Er waren gin koelkaasten, dus we aten un week lang zult, tot ut uit oe oren uit kwaam.

 

zult, zure

Het koken van de diverse, uit de afvalproducten bereide gerechten (baklever, zure zult, preskop, balkenbrij) geschiedt thans volgens de moderne methoden der huishoudkunst, zoals de boerendochters het geleerd hebben op de landbouwhuishoudschool. (J. H. Kruizinga Levende Folklore in Nederland en Vlaanderen; 1953)

 

zult

Viert men alom in den lande Sinterklaas op 5 of 6 December, in Westkapelle geschiedt dit van 6 op 7 December. In Noord-Brabant is op verschillende plaatsen het kaaiefeest vaak belangrijker dan de feestdag van Sint Nicolaas. Men eet dan zult, lever, hersens en balkenbrij en daarbij wordt een stevig glas gedronken. De kaaien", die uit het vet gesmolten worden, worden met wat zout op het brood als lekkernij gegeten. (J. H. Kruizinga Levende Folklore in Nederland en Vlaanderen; 1953)

 

zult + worst

Na de slacht houdt men een gezellige avond, ook om wat 'terug te doen' voor de buren die geholpen hebben. Men noemt deze avond o.a. op de Veluwe vetprieze. Er wordt koffie met koek geschonken, een borreltje en het pas geslachte varken wordt gekeurd. Meestal in de vorm van eigen gemaakte worst en zult. Vroeger at men bij deze gelegenheid balkenbrij. (Dr. TJ.W.R. de Haan, Folklore der Lage Landen, 1972.)

 

 


Recept uit 1669

De verstandige kock (ed. 1669)

Van den afval

159 Van het hooftvlees

Om 't hooftvlees tot een kaes te parssen, soo neemt het hooft als 't wel verwatert is. Snijt al het vleesch wel van de beenen af en doet'er de klieren uyt. Of anders: bint het hooft heel toe en laet'et soo gaerkoken. Men neemt oock wel daerby den ommeloop van het beest en het hart. Als 't hooft gaer is dat de beenen daeruyt vallen, doet'et dan op een hackbort en soeckt'er de klieren schoon uyt. En daerna gehackt, maer niet kleyn. Dan gekruyt met zout, peper, notemuskaet en nagelen, elck naer u believen. Dan in een doeck vastgebonden en in de ziedende ketel - daer het vet afgeschept is -gedaen, om weder doorheet te worden en dan te parssen gheset met veel gewicht daerop.

Het hooftvlees eet men soo: kout met wat azijn. Oock stooft men 't wel op met suure of soete appelen. Het hooft van 't vercken wordt geklooft en gezouten, maer het kan niet langh duuren. Men koockt het oock wel op en neemt'er de beenen uyt en parst het op malkander. Dan wort'et wel gekruyt, tot sult in bierazijn geleyt. Oock worden de kakebeenen wel in de roock gehangen, die men kinnebackshammetjes noemt.